Ewelina Janiak-Wojdyńska
Konkretna Terapeutka

Czym się różni psychoterapia dzieci od leczenia osób dorosłych?

Psychoterapia dzieci i młodzieży często zmniejsza ryzyko rozwoju różnego rodzaju zaburzeń w dorosłości. Oddziaływanie na problem krótko po tym, kiedy się pojawił jest dużo bardziej skuteczne, a często także działa szybciej, niż po latach borykania się z nim. Nabycie w psychoterapii bardziej adaptacyjnych, skuteczniejszych sposobów: regulacji emocji, radzenia sobie ze stresem, komunikacji, dbania o siebie i rozwiązywania problemów owocuje w przyszłości skuteczniejszym radzeniem sobie z życiowymi wyzwaniami.

W psychoterapii dzieci specjalista posługuje się metodami pracy i komunikacji adekwatnymi do wieku rozwojowego pacjenta. Terapia dzieci odbywa się więc przy użyciu rysunku, zabawy, bajkoterapii, odgrywania ról, gier planszowych. Tradycyjnym wyposażeniem gabinetu psychoterapeuty dziecięcego są piaskownica i domek dla lalek. Czasem dorośli wyciągają mylne wnioski na temat leczenia dzieci. Bazując na uzyskanych od młodego człowieka informacjach stwierdzają, że „on się tam tylko bawił”, albo: „tylko tam rysuje”. Wynika to często z niezrozumienia, że rysunek, zabawa i aktywność ruchowa są naturalnymi, rozwojowo uzasadnionymi formami dziecięcej ekspresji- tak jak u dorosłych słowa (ale przecież nie tylko). Psychoterapeuci pracujący z dziećmi są przeszkoleni w wykorzystywaniu rysunku, zabawy, bajek i gier do celów terapeutycznych. Na ich podstawie potrafią wyciągać trafne wnioski dotyczące wewnętrznego świata dziecka, jego trudności i zasobów oraz stosować adekwatne interwencje terapeutyczne.

W leczeniu dzieci znacznie większą rolę, niż w przypadku osób dorosłych, odgrywa rodzina. Jest tak dlatego, że dzieci są znacznie bardziej zależne (finansowo, prawnie, emocjonalnie) od swojej rodziny niż osoby dorosłe. W terapii systemowej (rodzinnej) przyjmuje się założenie, że dziecko często jest nośnikiem trudności, z jakimi boryka się cały system rodzinny. Oczywiście nie chodzi o trudności wynikające z neuroatypowości (ADHD, spectrum autyzmu), a o objawy zaburzeń emocjonalnych i behawioralnych. W związku z powyższym czasem niezbędne jest aby cała rodzina także uczestniczyła w terapii. Jednak również, gdy nie jest to konieczne rodzice stanowią jeden z fundamentów w terapii dziecka. Są bezcennym źródłem informacji na temat rozwoju i funkcjonowania dziecka, na nich spoczywa odpowiedzialność za wdrożenie zaleceń terapeutycznych i monitorowanie wpływu oddziaływań terapeutycznych w codziennym życiu pacjenta. Integralną częścią psychoterapii dziecka jest psychoedukacja rodziców, wsparcie ich w radzeniu sobie z trudnościami dziecka oraz w wypracowaniu bardziej adekwatnych do funkcjonowania dziecka metod wychowawczych.