Podjęcie psychoterapii jest wspólną decyzją psychoterapeuty i osoby zgłaszającej się ze swymi trudnościami. Aby decyzja ta mogła zostać podjęta, konieczne jest odbycie od jednej do kilku wstępnych spotkań- konsultacji, których celem jest rzetelna diagnoza trudności pacjenta i ich przyczyn. Konsultacje dają zgłaszającej się osobie możliwość omówienia wszelkich wątpliwości i pytań dotyczących psychoterapii i innych form pomocy.

Uczestnictwo w konsultacjach nie zawsze służy podjęciu psychoterapii. Czasem jest to element procesu diagnostycznego lub szeroko pojętego poradnictwa psychologicznego. Konsultacje psychologiczne dają osobie zgłaszającej się po pomoc możliwość lepszego rozeznania się w swych trudnościach i zasobach umożliwiających stawienie im czoła. Dostarczają narzędzi i wskazówek ułatwiających zmierzenie się z problemem. Nie zastąpią jednak psychoterapii jeśli jest ona konieczna.

W przypadku dzieci i młodzieży na pierwszej konsultacji wymagana jest obecność rodzica lub opiekuna.